Een persoonlijke zoektocht naar Europese alternatieven voor de digitale diensten die ik dagelijks gebruik.
Het is eigenlijk opvallend hoe vanzelfsprekend het is geworden.
Voor e-mail gebruik je Gmail of Outlook, bestanden staan in de cloud bij een Amerikaans bedrijf en je laptop draait Windows of macOS.
Ook bij mij was dat jarenlang zo.
Totdat ik mij begon af te vragen: wil ik dit eigenlijk wel?
Daarom heb ik besloten om in 2026 zo veel mogelijk los te komen van Big Tech. Niet omdat het moet en ook niet omdat alles wat daar vandaan komt slecht is. Voor mij is het vooral een persoonlijke keuze en een experiment.
De afgelopen jaren is de macht van grote technologiebedrijven steeds vaker onderwerp van gesprek in de media. Denk aan discussies over privacy, dataopslag, afhankelijkheid van Amerikaanse platforms en Europese digitale autonomie.
Dat zette mij aan het denken: welke keuzes maak ik eigenlijk zelf in mijn dagelijkse digitale leven?
Op 1 maart ben ik begonnen met de eerste stap.
Mijn uitgangspunten
Bij het zoeken naar alternatieven heb ik een paar eenvoudige regels voor mijzelf opgesteld:
• De dienst moet binnen de EU vallen of sterke Europese wortels hebben
• Privacy en AVG moeten serieus genomen worden
• Geen moederbedrijf buiten Europa
Het maakt mij niet uit of een oplossing commercieel is of open source. Open source heeft wel een lichte voorkeur. Niet vanwege idealisme, maar omdat het vaak software is die wordt gebouwd door mensen die een probleem willen oplossen, niet door marketingafdelingen.
De eerste onderdelen die ik heb bekeken
De eerste systemen waar ik naar gekeken heb zijn:
• e-mail
• wachtwoordbeheer
• hosting
• laptop besturingssysteem
• office-applicaties
• mobiele telefoon
Dit zijn eigenlijk de fundamenten van bijna alles wat ik online doe.
Mobiele telefoon – Fairphone
Sinds mei 2025 heb ik een bewuste overstap gemaakt naar een Fairphone.
Het idee achter Fairphone is simpel: een telefoon die lang meegaat en die je zelf kunt repareren. Onderdelen zoals batterij, camera of scherm zijn eenvoudig te vervangen.
Daarnaast koop je een Fairphone met het idee dat hij minimaal vijf jaar meegaat, in plaats van elke twee jaar een nieuw toestel omdat je abonnement weer verlengd wordt.
Tot op de dag van vandaag heb ik nog geen enkele functionaliteit gemist.
E-mail – Proton
Mijn e-mail zat verspreid over meerdere diensten:
• Outlook
• Gmail
• eigen domeinen zoals johaneven.nl
Tijdens mijn zoektocht naar een alternatief kwam ik voorlopig uit bij Proton.
Proton is een Zwitsers bedrijf dat sterk inzet op privacy en beveiliging. Hoewel Zwitserland geen EU-lid is, staat het land bekend om zijn strenge privacywetgeving.
Een groot voordeel is dat Proton meerdere diensten combineert in één pakket:
• e-mail
• VPN
• wachtwoordmanager
• cloudopslag
Een functie die ik erg handig vind zijn de e-mailaliassen. Daarmee kun je voor nieuwsbrieven of online accounts een ander e-mailadres gebruiken zonder je echte adres overal te hoeven delen.
Hosting – op zoek naar een Nederlandse provider
Op dit moment gebruik ik meerdere hostingproviders:
• Vimexx voor domeinregistratie
• Hostinger voor webhosting
Mijn hostingcontract bij Hostinger loopt dit jaar af. Daarna wil ik mijn websites volledig onderbrengen bij een Nederlandse hostingprovider.
Niet omdat Hostinger slecht is, maar omdat ik mijn digitale infrastructuur liever dichter bij huis heb.
Laptop OS – Linux Ubuntu
Ook mijn laptop moest eraan geloven.
De ondersteuning van Windows 10 stopt binnenkort, dus ik moest toch een keuze maken.
Ik ben uiteindelijk overgestapt naar Linux Ubuntu.
Tot nu toe bevalt dat verrassend goed. Alles wat ik nodig heb werkt gewoon. Sommige dingen zitten op een andere plek dan bij Windows, maar daar wen je snel aan.
Voor mensen die opzien tegen de andere look-and-feel: er bestaan manieren om Linux er bijna uit te laten zien als Windows, waardoor de overstap een stuk kleiner wordt.
Office applicaties – LibreOffice
Office-software gebruik ik eigenlijk niet zo intensief.
Af en toe een document of een spreadsheet.
Daarvoor is LibreOffice voor mij op dit moment een prima alternatief voor Microsoft Office 365.
Dit is pas het begin
Deze eerste stappen laten vooral zien dat er meer alternatieven zijn dan veel mensen denken.
Niet alles is perfect en soms werkt iets net even anders. Maar het is wel degelijk mogelijk om minder afhankelijk te worden van de grote techbedrijven.
Het doel voor mij is niet om alles te vervangen, maar om bewuster te kiezen welke digitale diensten ik gebruik.
De komende maanden ga ik verder onderzoeken welke alternatieven er nog meer zijn en welke keuzes in de praktijk echt werken.